Hangi rotalar FKT rotası sayılır?

Fastest Known Time (Bilinen En İyi Zaman) oluşumu, dünyanın en güzel koşu veya çoklu branş içeren rotalarındaki hız denemelerini takip etmek için kuruldu. Fakat tabii ki her rota bir FKT rotası olamaz. FKT rotası olarak onaylanan her rota, başkalarının onu tekrarlamak isteyeceği kadar dikkate değer ve özgün olmalı. İdeal olarak rotalar; güzel manzaralara, tarihi veya kültürel değerlere, bir rekabet geçmişine veya yüksek düzeyde popülariteye ve coğrafya üzerinde mantıklı ve estetik bir hattı izleyen parkura sahip olmalıdır. Her rotanın bu standartların tamamını karşılamayacağının farkındayız ancak web sitesine dahil edilmek üzere sunulan rota başvurularını değerlendirirken hedefimiz budur.

Mesafe ve Zemin

Rotalar en az 8 km (5 mil) uzunluğunda olmalı veya en az 150 m (500 fit) irtifa kazanımına sahip olmalıdır. Bu minimum gereksinimdir fakat sadece bu gereksinimi karşılamak rotanızın onaylanacağını garanti etmez. Bir rota herhangi bir zeminde (yol, patika veya patika dışı) olabilir fakat ağırlıklı olarak koşu veya yürüyüş içermelidir.

Rotalar mantıklı noktalarda başlamalı ve bitmelidir. Bu genellikle bir patika başlangıcı, isimlendirilmiş bir patikanın sonu veya bir dağ zirvesi, göl/deniz, kültürel bir alan veya diğer belirgin yer işaretleri gibi bir coğrafi özellik anlamına gelir. 

Çoklu Branş İçeren Rotalar

Çoklu branş içeren rotalar, ağırlıklı olarak koşu veya yürüyüş içerdiği sürece değerlendirmeye alınacaktır. Bu tip rotalarda koşu rotalarına göre daha yüksek standartlar aranacaktır ve kabul edilmesi için gerçekten dikkate değer olmalıdır. Bu rotalarda geçerli olan koşu dışındaki diğer branşlar şu şekilde listelenebilir: Yüzme, bisiklet, tırmanış, scrambling, kayak ve motorsuz deniz araçları.

Rota üzerinde iki önemli nokta arasında yapılan motorlu araç kullanımına, eğer bu durum geçmiş denemelerde başvurulmuş bir yöntem ve topluluk tarafından kabul görmüş bir emsalse, izin verilebilir. Birden fazla zirve veya patikayı içeren bölgesel rotalar (Mesela Vermont 4000ers veya Big Three UK Rounds gibi) bazen aralarda araçla veya bisikletle geçiş yapılmasını gerektirebilir.

Rotalar, zirvelere ulaşmak veya bazı koşu rotalarında kritik geçişler için kaya tırmanışı veya scrambling bölümleri içerebilir. Rota için başvuru yapan sporcular, rota için özel ekipman veya teknik beceri gerekip gerekmediğini veya gerekmese bile önerilip önerilmediğini belirtmelidir. Tırmanış, scrambling veya önemli düşme riski içeren herhangi bir rota, açıklamada bu riskleri açıkça belirtmelidir. 

Yarış Parkurları

Bir yarış parkuru, FKT rota kriterlerini karşılıyorsa ve bu parkur yarış dışında da topluluğun özel bir ilgisine sahipse, onu dahil etmeyi değerlendireceğiz. Destekli (Supported) bir FKT, yarış sırasında gerçekleştirilebilir. Yarış parkurunda yeni bir destekli FKT'nin onaylanması için, sporcunun mevcut parkur rekorunu geliştirmiş olması gerekir; lütfen bir yarış parkuru için destekli FKT başvurusu yapmadan önce parkur rekorlarını araştırın. 

Özel Mülkler ve İzinler

Rotalar herkes tarafından erişilebilir olmalıdır. Halka açık ve erişim izni olan nadir durumlar dışında rotalar hiçbir şekilde özel mülkten geçmemelidir. Rotaya erişim için izin gerekiyorsa açıklamada bu iznin nasıl alınacağı bilgisi verilmelidir.

Son Notlar

Rotalar coğafya üzerinde mantıklı, estetik hatlar izlemeli ve topluluğun sık kulandığı parkurları yansıtmalıdır. Rota başvurusu yapanların rotayı ve geçmişini araştırmış olmalarını bekliyoruz. Başvuru sahipleri, yerel sporcuların sık kullandığı rotalar sunabilmek için bölgenin sporcularıyla yeterince bağlantılı olmalıdır. Lütfen mevcut patikalara bağlı kalın; zikzakları kesen rota başvuruları —ister rota ister FKT başvurusu olsun— muhtemelen reddedilecektir.

FKT haritasında bazı bölgelerde halihazırda oldukça rota bulunmaktadır; bu bölgelerdeki yeni rotalar için değerlendirme standartı, hiç FKT rotası olmayan veya az olan bölgelere göre çok daha yüksek olacaktır. Halihazırda yüksek popülerliğe sahip rotalar hariç, başvuru sahipleri genellikle başvurularını sunmadan önce yeni bir rotanın tamamını keşfetmelidir. Fastest Known Time, dünyanın en iyi rotalarından oluşan bir "ölmeden önce yapılacaklar listesi" olmayı amaçlamaktadır. Yeni bir rota sunarken, neden bu standardı karşıladığını açıklayın ve kabul edilmenin, bölge editörünüzü rotanızın uygun olduğuna ikna etmeye bağlı olduğunu aklınızda tutun. Daha fazla bilgi için "Yeni Bir Rota Nasıl Gönderilir" yazısına bakabilirsiniz. 

Neler FKT Sayılır?

Sürenin Hesaplanması

Süre rotanın başında başlar ve bitene kadar durmaz. Lütfen bir FKT başvurusu yaptığınızda sürenin "hareket süresi" (moving time) değil, "toplam geçen süre" (elapsed time) olduğundan emin olun. Rota açıklamasında aksi belirtilmedikçe, FKT denemeleri rotayı kesintisiz takip etmelidir. Eğer bir sporcu kabul edilebilir bir nedenle rotadan ayrılmak zorunda kalırsa, denemesine devam etmek için ayrıldığı noktaya tam olarak geri dönmelidir. 

Kimler Yapabilir

Herkes FKT yapabilir. Bir FKT'yi adınıza listelemek için başvuruda gerçek adınızı vermelisiniz. Tüm FKT sporcuları WADA (Dünya Anti-Doping Kurumu) protokollerine uymalıdır. Herhangi bir kurum ya da organizasyon tarafından doping ihlali nedeniyle yasaklanan sporcuların FKT başvuruları kabul edilmez ve önceki FKT'leri geri alınabilir. Sitemizde her zaman fikir ayrılıklarına yer vardır ancak lütfen medeni olun; tehdit edici veya taciz edici yorumları ve kullanıcıları platformdan kaldırma hakkını saklı tutarız. Tüm başvurular Outside'ın Kullanım Koşullarına tabidir.

Zamanlama ve Doğrulama

Her başvuru için doğrulama gereklidir; lütfen detaylar için FKT doğrulama sayfasına bakın. Belirli bir rotada listelenmiş bir süre olmaması, o rotayı daha önce kimsenin koşmadığı anlamına gelmez. Sporcular, başvuruda bulunmadan önce başvurularının belirli bir rotadaki en hızlı süre olduğundan makul ölçüde emin olma sorumluluğuna sahiptir. 

Sadece En Hızlı Süreler

Her cinsiyet kategorisinde ve stilinde kronolojik olarak sadece en hızlı süre listelenir ve yayınlanır. Bir "liderlik tablosu" yoktur. Bir rotayı denediyseniz ancak yeni bir FKT'nin gerisinde kaldıysanız, rota sayfasına ne yaptığınızı herkese bildiren bir yorum bırakabilirsiniz.

Kategoriler

Kadın, Erkek, Non-Binary ve Karma Cinsiyetli Takımlar için ayrı kategoriler tutuyoruz ve başvuruları beyan edilen cinsiyete göre ayırıyoruz. Karma Cinsiyetli Takım, tümü aynı cinsiyetten (Kadın, Erkek veya Non-Binary) olmayan herhangi bir sporcu grubudur. Aynı cinsiyetten takımlar, o cinsiyetteki bireylerle aynı kategoride değerlendirilir (takımlar hakkında daha fazla bilgi için aşağıya bakın). Buna ek olarak, FKT denemesinin stiline göre (detaylar aşağıda) her cinsiyet kategorisinin altında üç tane stil kategorisi daha vardır. Herhangi bir deneme, iki kategoriye uygun olsa bile (örneğin "desteksiz karma cinsiyetli takım" ve "destekli kadın") yalnızca bir kategoride FKT başvurusu yapabilirsiniz. Yaş grupları yoktur.

Engelli sporcular 

Uluslararası Paralimpik Komitesi tarafından listelenen herhangi bir sporcu, FKT başvuru formundaki "Para athlete" kutucuğunu işaretleyerek bir FKT başvurusu yapabilirler. Engelli sporcuların başvuruları beyana dayanılıdır ve engellerinin resmi bir değerlendirmesi yapılmaz. Engelli sporcuların, engelli olmayan sporcuların mevcut FKT'lerini geliştirmeleri veya engellerine dair kanıt sunmaları gerekmez ancak denemelerinin raporlarında on IPC engel türünden hangisine sahip olduklarını belirtmelidirler. Her türdeki engel derecesinin farklılığı nedeniyle, FKT editörleri aynı engel türü içinde bile Engelli FKT başvuruları arasındaki süreleri karşılaştırmaz; genel olarak, diğer tüm yönergeleri karşılıyorsa herhangi bir Engelli FKT başvurusu kabul edilecektir. 

Stiller

Denemelerde alınan destek düzeyine göre üç FKT stili vardır. Her rotada bu üç stil için ayrı cinsiyet kategorileri olur. FKT başvurularında denemenin hangi stilde yapıldığı belirtilmelidir. Bu üç stil birbirinden farklı olsa da hiçbiri diğerinden daha iyi değildir; rota ve sizin için en uygunu hangisiyse onu yapın. 

Unsupported (Desteksiz)

Desteksiz deneme, gerçekten hiçbir dış destek almadığınız anlamına gelir. Doğal kaynaklardan alacağınız su hariç, başlangıçtan bitişe kadar ihtiyacınız olan her şeyi taşımalısınız. Patika üzerindeki çeşmeleri kullanmak bu stil için kabul edilir ancak ücretsiz olsa bile ticari kaynaklardan su alınması uygun değildir. Bu kısıtlamalar, desteksiz denemelerin doğal olarak fazla uzun olamamasına yol açar. Denemeyi yapan sporcu tarafından önceden ayarlanan izleyiciler —fotoğrafçılar ve drone operatörleri uzakta olsalar bile buna dahildir— destek olarak kabul edilir ve 4 Şubat 2021'den itibaren bu denemeler destekli (supported) deneme olarak sınıflandırılmaya başlanmıştır. Bu tarihten önceki tüm FKT sınıflandırmaları olduğu gibi bırakılmıştır. Telefon ve herhangi bir dijital iletişim destek olarak kabul edilmez, başlangıç ve bitişteki izleyici ve destekçiler de öyle. Umumi tuvaletleri kullanmak da destek olarak kabul edilmez fakat umumi tuvaletler hiçbir zaman barınak olarak kullanılmamalıdır. Elektronik cihazları ve kafa lambalarını halka açık elektrik prizlerinde şarj etmek de denemenin desteksiz sayılmasına bir engel teşkil etmez. 

Desteksiz deneme için tüm ekipman ve teçhizat başlangıçtan bitişe kadar taşınmalıdır. Ambalajlar/Çöpler (teçhizat/giysi değil) yol boyunca uygun bir şekilde atılabilir. Eğer kişi teçhizatını bir yere bırakırsa (örneğin bir zirveye çıkarken çantasını bırakması gibi), deneme içinde geri dönüp teçhizatı alarak bitişe geri getirmesi şartıyla bu desteksiz deneme olarak kabul edilir. Bisiklet veya kano kullanımı içeren denemeler, yukarıdaki koşulun karşılanması durumunda (örneğin bisikletin başlangıçtan sürüldüğü, geçici olarak bırakıldığı ve bitişe geri sürüldüğü bir git-gel rotasında) desteksiz deneme olarak kabul edilebilir. Eğer bir bisiklet veya başka bir teçhizat deneme öncesinde rotaya konulmuşsa bu deneme desteksiz sayılmaz. 

Self-Supported (Öz-Destekli)

Öz-destekli deneme, her deneme yapanın rotada bulabileceği ya da ayarlayabileceği destekleri kullanarak yapılan denemeye denir; kullandığınız her türlü destek, başka herhangi biri için de eşit derecede erişilebilir olmalıdır. Bu, malzemeleri önceden rotaya yerleştirmeyi, yol üzerinde malzeme satın almayı, otellerde kalmayı ve yiyecek veya su satın almayı içerebilir. Fakat mesela bir arkadaşınızın bahçesinde kamp yapmak destekli (supported) denemeye girer çünkü diğer deneme yapanlar bu destekten faydalanamazlar. Sporcu, izin verilen tüm dış destekleri (yiyecek, ulaşım, teçhizat vb.) kişisel olarak düzenlemeli ve ayarlamalı ancak destek kutularını önceden hazırlayıp başkalarının bunları daha sonraki bir tarihte göndermesini de sağlayabilir. Başlangıç ve bitiş hariç, bir sporcu tarafından önceden ayarlanan izleyici faaliyetleri destek olarak kabul edilir. Birçok uzun yürüyüş (thru-hiking) rotası öz-destekli olarak yapılır. Öz-destekli bir FKT elde etmek için aynı zamanda en hızlı desteksiz FKT'yi de geçmelisiniz. 

Supported (Destekli)

Destekli denemeler, tamamen kendi gücünüzle hareket ettiğiniz sürece, sağlayabildiğiniz kadar desteğe sahip olabilir. Bu, koşunun bir kısmında size eşlik eden bir kişiden, tüm mesafe boyunca sizinle koşan ve size fiziksel yardım dışında her şeyi sağlayan tam bir ekibe kadar değişebilir. İster sadece bir kez, ister sürekli olsun, herhangi bir destek, bunun destekli bir yolculuk olduğu anlamına gelir. Birçok rotada, destekli stil, daha az ağırlık taşıma imkanı nedeniyle çok hızlı geçişlere olanak tanır. Destekli bir FKT elde etmek için en hızlı öz-destekli ve desteksiz FKT'yi de geçmeniz gerekir.

Gruplar ve Takımlar

Gruplar, birlikte hareket edip birlikte bitirdikleri sürece üç stilden herhangi birini yapabilirler. Mesela taşınan teçhizatı paylaşabilir ve yine de denemeleri diğer şartları da sağlıyorsa desteksiz kabul edilir. Ancak, deneme sırasında gruptan biri ayrılırsa bu durum diğer üyelere tavşanlık (pacing) yaptığı anlamına gelir, bu nedenle bu deneme otomatik olarak destekli deneme sayılacaktır. Rastlantı eseri karşılaştığınız tanımadığınız insanlarla konuşmak ve onlarla hareket etmek destek sayılmaz. Bir köpekle koşmak da destek sayılmaz.

Motorlu Araç Kullanımı ve Ekipman

Tüm FKT'ler insan gücüyle (self-propelled) yapılmalı, ancak belirli rotalarda, bazı önemli iki nokta arası ulaşımı sağlamak ya da su veya diğer engelleri geçmek için motorlu araca izin verilebilir. Motorlu taşıt kullanılıyorsa deneme asla desteksiz olarak kabul edilemez; eğer bir sporcu rota dışı lojistik (veya belirli rotalarda önemli noktaları birbirine bağlamak) için araç kullanırsa, e-bisiklete binerse, otostop çekerse, toplu taşıma kullanırsa veya araç paylaşımı uygulamalarını kullanırsa, bu deneme öz-destekli sayılır. Tanıdığınız biri sizi araçla götürürse bu deneme destekli sayılır. Bazı rotaların, rota dışı lojistik için bile öz-destekli denemeler için katı bir özel yayan ulaşım etiği vardır; böyle bir durum söz konusu olduğunda bu durum rota açıklamasında belirtilmelidir (örneğin Pacific Crest Trail).

Rota Çeşitleri

Yön

Döngü (Loop) ve bir noktadan bir noktaya (point-to-point) rotalar her iki yönde de koşulabilir; ayrı rota olarak belirtilmez. Bazı rotalarda geçiş yönü ayrıca belirtilebilir (örneğin Appalachian Trail ve Pacific Crest Trail'de Kuzey-Güney veya Güney-Kuzey). Döngü şeklindeki rotalarda denemenizi herhangi bir noktada başlatabilirsiniz, hepsi aynı rotanın FKT denemesi olarak sayılır.

Tek Yön ve Gidiş-Dönüş

Tüm tırmanış ve noktadan noktaya rotalarının bir gidiş-dönüş (round-trip) çeşidi de olabilir, hatta bunların tersi de ayrı bir çeşit olabilir. Bir rotanın farklı çeşidinin eklenmesini talep etmek için yeni rota ekleme formunu kullanın; Rota Adı alanına mevcut rotayı ve Açıklama alanına istediğiniz çeşidi (örneğin gidiş-dönüş) yazmanız yeterlidir. Bir rota için gidiş-dönüş ve tek yön çeşitleri genellikle eklenecektir.

Tek bir denemeyi, aynı rotanın hem tek yön hem de gidiş-dönüş çeşitleri için FKT saydırabilirsiniz; ancak lütfen iki adet "FKT Ekle" formu doldurun.

Bir dağın zirvesine giden çok sayıda patika olabilir; bunlar ayrı rotalar olarak listelenmek yerine, genellikle tek bir rotadaki ayrı çeşitler (örneğin klasik rota) olarak veya başlangıç noktasından zirveye kadar açık/belirsiz bir rota olarak listelenir.

Turlar (Laps)

Grand Canyon Crossings gibi belirli rotalar için birden fazla tur atmak ayrı bir rota çeşidi olabilir. Fakat sadece FKT ekleyebilmek için bir rotada birden fazla tur atmak kabul edilmeyecektir. OKT'leri (only known times - bir kez koşulmuş rotaları) önlemek için fazla tur attığınız bir rota çeşidi eklemek istiyorsanız iyi bir gerekçe sunmalısınız. Daha fazla bilgi için rota yönergelerine bakın veya bölge editörünüzle iletişime geçin.

Mevsim

Rotalar her mevsimde koşulabilir ve hava durumu da yıldan yıla farklı olabilir. Bu nedenle genellikle rotalara mevsim için bir çeşit eklenmez. Bazı ana rotaların kış için ayrı bir çeşidi olabilir (kış gündönümü ile ilkbahar ekinoksu arası, aksi yönde geçerli bir yerel kış tanımı yoksa). Bir rotayı hangi yönde veya mevsimde tamamlayacağınız konusunda sorularınız varsa, tavsiyemiz genellikle en hızlı bitirebileceğinizi düşündüğünüz seçimi yapmanız olacaktır.

Son Olarak

Yürürlükteki herhangi bir yasayı, kuralı veya politikayı ihlal eden rotaları veya FKT'leri kabul edemeyiz. Denemelerinizde iyi eğlenceler! Eğer hedefinize ulaşamazsanız da endişelenmeyin — bu, sporun bir parçasıdır. Sonucunuzu rotanın yorumlar bölümünde paylaşın ki herkes denemenizden bir şeyler öğrenebilsin!