Backyard Ultra Dünya Takımlar Şampiyonası 2026: Türkiye Takımı Salihli'de

Her saat başı bir zil çalıyor, koşucular 6,7 kilometrelik bir tura çıkıyor ve bir sonraki zilde yeniden çizgide olmak zorunda. Bitiş çizgisi yok, önceden belirlenmiş bir mesafe yok. Backyard Ultra Dünya Takımlar Şampiyonası 17 Ekim 2026'da 74 ülkede aynı anda başlıyor; Türkiye takımı ise Manisa Salihli'deki Adala Hermos Kanyonu'nda koşacak. Bu yazıda formatın nasıl işlediğine, dünya rekorlarına ve Urla'daki bir zeytin çiftliğinden başlayan Türkiye backyard hikâyesine bakıyoruz.

Backyard Ultra nasıl işliyor?

Backyard ultranın tek bir kuralı var gibi görünüyor ama her şey bu kuralın üzerine kurulu. Koşucular her saat başı 6.706 metrelik bir turu tamamlamak zorunda. Bu garip sayının bir mantığı var: 100 mil 24'e bölündüğünde 4,167 mil, yani 6.706 metre çıkıyor. Böylece 24 tur dayanan bir koşucu tam 100 mil, yani 160,9 kilometre koşmuş oluyor.

Turu bir saat dolmadan bitiren koşucu, kalan dakikalarda yemek yiyor, tuvalete gidiyor, ayakkabı değiştiriyor ya da birkaç dakika kestiriyor. Bir sonraki zilde başlangıç alanında olmayan yarıştan çıkıyor. Bu yüzden yarışın uzunluğunu kimse önceden bilmiyor; tek bir kişi kalana kadar saatlerce, hatta günlerce sürebiliyor.

Kazanmak için diğer herkes bıraktıktan sonra bir turu daha tek başına tamamlamak gerekiyor. Ondan önce en son bırakan koşucuya asist deniyor, çünkü kazananı o noktaya o taşıyor. Kurallara göre kazanan dışındaki herkes yarışı bitirememiş sayılıyor. Son turu tek başına tamamlayan çıkmazsa yarışın kazananı olmuyor.

Laz, Big ve zil

Formatı, Barkley Maratonu'nun da yaratıcısı olan Gary Cantrell icat etti; ultra koşu dünyası onu Lazarus Lake, kısaca ''Laz'' olarak tanıyor. Barkley'de belirli bir start saati yok, yarış Cantrell bir sigara yaktığında başlıyor. Backyard'da ise düzeni zile bıraktı. İlk yarışı 2011'de Tennessee'deki kendi arazisinde düzenledi ve yarışa köpeği Big'in adını verdi. Big's Backyard Ultra'da her tur aynı şekilde başlıyor: Laz zili çalıyor ve koşucuları "Happy Time!" diye uğurluyor. Bugün dünyanın dört bir yanındaki backyard yarışları onun kurallarıyla koşuluyor.

Dünya Takımlar Şampiyonası nasıl puanlanıyor?

Bu bir dünya şampiyonası, ama tek bir yerde koşulmuyor. 74 ülkenin 15'er kişilik milli takımı kendi ülkesinde, aynı anda start alıyor. Start, Tennessee saatiyle 07.00'de (Türkiye saatiyle 15.00) veriliyor. Her takımın attığı turlar toplanıyor ve en çok tur atan ülke dünya şampiyonu oluyor.

Hiçbir skor atılmıyor. Atılan her tur, kim atarsa atsın, takıma bir puan kazandırıyor; en erken bırakan koşucunun turu da en uzun koşanınki kadar değerli. Yani bir takımın gücü yıldızlarından çok derinliğinden geliyor.

Rekorlar: Belçika'nın 1.147 turu ve Phil Gore'un 119 turu

2024 Dünya Takımlar Şampiyonası'nı 1.147 turla Belçika kazandı. Takımın 15 koşucusunun hepsi 48 saati geçti. Üç Belçikalı ise 110 turla dünya rekorunu kırdı ve son turu kol kola bitirip birlikte durdu. Kimse bir turu tek başına koşmadığı için o yarışın bireysel bir galibi olmadı.

Rekor bir yıl bile dayanmadı. 2025'te Avustralyalı Phil Gore 119 tura çıktı: Beş günde yaklaşık 798 kilometre. Onu sona kadar zorlayan Yeni Zelandalı Sam Harvey 118 tur koştu, ama 119. turu tamamlayamadığı için kurallara göre yarışı bitiremeyenlerden biri sayıldı. Kadınlarda rekor, 95 turla İngiliz Sarah Perry'de.

Uykusuz bir yarış: Araştırmalar ne gösteriyor?

Bu yarışta uzun bir uyku yok. Koşucular uyuyor, ama çok az ve parça parça: Uyku, bir turu bitirip bir sonraki zile kadar kalan birkaç dakikanın içine sığdırılan kısa kestirmelerden ibaret. Yarış günlerce sürünce bu kısa kestirmeler ciddi bir uykusuzluğa dönüşüyor.

Belçika'da bir backyard yarışında 12 koşucuyu izleyen araştırmacılar, tur aralarındaki molanın çoğunlukla 5-10 dakika sürdüğünü ölçtü. O yarışta koşucuların ortalama hızı saatte 9,0 kilometreden 7,5 kilometreye düştü; yarışın sonunda tepki süreleri de belirgin şekilde uzadı. İngiltere'de rekor kırılan bir backyard yarışında yapılan başka bir çalışma da uykusuzluk ve aşırı yüklenmenin bilişsel performansı düşürdüğünü gösterdi. İki çalışmanın da katılımcı sayısı küçük; bu yüzden sonuçlar her backyard koşucusu için genel bir kural değil, bu formatın yükünü anlamak için bir pencere olarak okunmalı.

Türkiye'de backyard: Urla'dan Manisa'ya

Türkiye'nin ilk backyard yarışı 2021'de Urla'daki bir zeytin çiftliğinde, Farm Olea'da koşuldu. Mart 2023'te orada Gürhan Akdağ 30 turla kazandı; o da bu yılki takımda.

Mart 2024'te aynı yarışta Özgür Sancak 37 turla Türkiye rekorunu kırdı; Spartathlon yazımızdan tanıdığınız Özgür Sancak bu. Savaş Lütfi Kara 36 turla onu son tura kadar zorladı. Aynı yarışta Fatma Taş, Türkiye'de bu formatta 24 saati tamamlayan ilk kadın oldu. Sancak, Kasım 2025'te Taşucu'nda kendi derecesini 41 tura çıkardı, ama bu yılki takımdan çekildi.

Yedi ay sonra, Ekim 2024'te Türkiye takımı Dünya Takımlar Şampiyonası'nda Manisa'da koştu. Bu kez son kalan Savaş Lütfi Kara oldu. Ali Kansu 52 turla onu son tura kadar zorladı; Savaş ise 53 turu, yani yaklaşık 355 kilometreyi tamamlayarak yeni Türkiye rekorunu kırdı. Bu derece onu 2025'te Tennessee'deki Bireysel Dünya Şampiyonası'na taşıdı.

2026 Türkiye takımı

Bu kez adres Salihli'deki Adala Hermos Kanyonu. Takımın başında yine Savaş Lütfi Kara var; nisanda Adana Backyard Ultra'yı da 38 turla kazandı ve Mustafa Poyraz 37 turla ona asist oldu. Takım menajerliğini Caner Odabaşoğlu yapıyor.

17 Ekim'de saat 15.00'te zil çaldığında Türkiye'nin 15 koşucusu dünyayla aynı anda yola çıkacak:

Yarış Backyard Ultra'nın resmi YouTube kanalından canlı izlenebilecek. Atılan her tur Türkiye'nin hanesine yazılacak. Son zili kimin tek başına karşılayacağını birlikte izleyeceğiz. 15 koşucumuza şimdiden başarılar.